Step i książka
Współczesna grafika artystyczna coraz częściej staje się miejscem spotkania kultur, języków wizualnych i duchowych tradycji. Wystawa twórczości Mәrziyi Zhaksygariny Step i książka. Kazachski ekslibris nad Olzą w Muzeum Drukarstwa w Cieszynie wpisuje się w ten dialog, ukazując sztukę jako przestrzeń porozumienia ponad granicami geografii i historii.
Twórczość kazachskiej artystki wyrasta z głębokiego zakorzenienia w kulturze Wschodu — w jej symbolice, filozofii i duchowości. Jednocześnie pozostaje ona otwarta na doświadczenie europejskiej grafiki warsztatowej, której precyzja, dyscyplina formy i kultura linii znajdują w jej dziełach indywidualną, autorską interpretację. W tym spotkaniu tradycji rodzi się język uniwersalny — język znaku, rytmu i ciszy.
Szczególne miejsce w twórczości Zhaksygariny zajmuje ekslibris — forma kameralna, lecz niezwykle pojemna znaczeniowo. W jej ujęciu ekslibris przestaje być jedynie znakiem własności książki, a staje się znakiem pamięci, tożsamości i kultury. Linia w jej pracach nie tylko opisuje formę — prowadzi widza ku refleksji nad relacją człowieka z historią, tradycją i własnym wnętrzem.
Wystawa w Cieszynie ma charakter szczególny. Nie jest jedynie prezentacją dorobku artystycznego, ale otwiera przestrzeń wymiany myśli, doświadczeń i wrażliwości artystycznej. Sztuka staje się tu nie tylko obrazem, lecz formą spotkania.
Istotną rolę w powstaniu tego dialogu odgrywa Maryna Podolska — artystka, pedagog i inicjatorka współpracy, która pełni funkcję łącznika między środowiskami artystycznymi i akademickimi Polski oraz Kazachstanu. Jej zaangażowanie nadaje temu projektowi wymiar żywej relacji, opartej na wzajemnym zaufaniu i wspólnym poszukiwaniu wartości kultury.
Szczególne znaczenie wystawa ma dla studentów obu krajów. Dla młodych artystów z Polski stanowi ona możliwość bezpośredniego kontaktu z tradycją i filozofią sztuki Wschodu, z innym sposobem myślenia o obrazie, symbolu i przestrzeni graficznej. Dla studentów z Kazachstanu jest to okazja do poznania europejskiego kontekstu sztuki, doświadczenia międzynarodowej prezentacji oraz uczestnictwa w żywym dialogu artystycznym. Wspólne spotkania, rozmowy, wykłady i warsztaty budują przestrzeń edukacyjną, w której sztuka staje się narzędziem zrozumienia, inspiracji i twórczego rozwoju.
W kontekście współczesnego świata, często podzielonego granicami politycznymi i kulturowymi, sztuka Mәrziyi Zhaksygariny przypomina o tym, co wspólne — o potrzebie pamięci, harmonii i duchowej równowagi. Jej grafika nie narzuca znaczeń, lecz zaprasza do kontemplacji. Nie opisuje świata — pozwala go odczuć.
Wystawa w Muzeum Drukarstwa w Cieszynie staje się więc nie tylko wydarzeniem artystycznym, ale także aktem kulturowego dialogu — cichym, lecz głębokim spotkaniem dwóch tradycji, które w języku sztuki odnajdują wspólną przestrzeń.
Marina Podolska